ปัจจุบันพิธีมงคลสมรสตามประเพณีของไทย ที่ยังคงเอกลักษณ์มีขั้นตอนครบตามวัฒนธรรมไทย อาจหาได้ยาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแต่งงานของคนไทยและคนไทยเชื้อสายจีน มีการนำขั้นตอนต่าง ๆ มาผสมผสานหรือประยุกต์เข้าไว้ด้วยกัน
จนแยกไม่ออกว่าขั้นตอนไหนเป็นวัฒนธรรมไทย หรือประยุกต์มาจากงานแต่งของคนไทยเชื้อสายจีน ทั้ง 2 พิธีเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร บทความนี้มีความรู้มาแนะนำครับ
พิธีแต่งงานของคนไทย
การแต่งงานแบบไทย นอกจากจะมีความแตกต่างกันกับพิธีแต่งงานของคนไทยเชื้อสายจีนแล้ว พิธีการและขั้นตอนยังมีรายละเอียดปลีกย่อยแตกต่างกันในพิธีแต่งงานแบบไทยในแต่ละภาคอีกด้วย โดยทั่วไปพิธีแต่งงานแบบไทยประกอบไปด้วยขั้นตอน ต่อไปนี้
- พิธีทำบุญตักบาตร ขั้นตอนนี้นิยมนิมนต์พระ 9 รูป
- พิธีแห่ขันหมาก ฝ่ายเจ้าบ่าวจะเตรียมขบวนขันหมากไปสู่ขอเจ้าสาว โดยตั้งขบวน ถือพานขันหมาก พานสินสอดทองหมั้น พานธูปเทียนแพ ต้นกล้วย ต้นอ้อย พานอาหารและขนมมงคล เมื่อมาถึงเขตบ้านเจ้าสาว จะถูกขวางกั้นไว้ด้วย ประตูเงิน ทอง นาก
- เมื่อขบวนขันหมากมาเรียงรายพร้อมแล้ว ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าวกล่าวสู่ขอเจ้าสาวด้วยสินสอดที่ตกลงกันไว้ แล้วเชิญให้ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวตรวจนับ
- พิธีหมั้น สวมแหวนหมั้น และต่อด้วยพิธีสมรสรดน้ำสังข์ สำหรับ 2 ขั้นตอนนี้ ในพิธีแต่งงานแบบไทยในบางพื้นที่อาจไม่มี แต่จะเป็นการผูกข้อมือแทน
- พิธีรับไหว้ เป็นขั้นตอนสำคัญที่จะต้องมี เพราะเป็นการแสดงถึงความเคารพต่อญาติผู้ใหญ่ โดยคู่บ่าวจะมีการจัดเตรียมของรับไหว้มงคล ไว้มอบให้ผู้ใหญ่แต่ละฝ่ายด้วย
- พิธีปูที่นอน และส่งตัวเข้าหอ ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวจะถือเคล็ดเชิญคู่สามีภรรยาที่อยู่กินกันมาจนแก่เฒ่า มาปูที่นอนในเรือนหอ จากนั้นพ่อแม่หรือผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวจะพาเจ้าสาวมาส่งให้เจ้าบ่าว
- การกินเลี้ยงฉลองมงคลสมรส นิยมจัดเลี้ยงในช่วงกลางคืน แต่ก็มีบางงานที่มีการจัดเลี้ยงหลังทำพิธีในช่วงเช้าเสร็จ
พิธีแต่งงานของแต่ละภาค
- ขั้นตอนพิธีแต่งงานแบบไทยภาคกลาง
- พิธีแต่งงานแบบไทยภาคเหนือ
- สิ่งที่มีเหมือนกันคือ “ของรับไหว้งานแต่ง”
พิธีแต่งงานแบบจีน
พิธีแต่งงานแบบพี่จีน ก็จะมีความคล้ายคลึงกันกับพิธีแต่งงานแบบไทย ที่แตกต่างจากแบบไทยชัดเจนก็คือ การส่งตัว เจ้าบ่าวจะมารับตัวเจ้าสาวไปยังบ้านเจ้าบ่าว แล้วทำพิธีไหว้ฟ้าดิน เจ้าที่ บรรพบุรุษ ยกน้ำชาขมาผู้ใหญ่
แต่จะมีการมอบของรับไหว้มงคล เป็นการแสดงความเคารพต่อผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย เช่นเดียวกัน โดยทั่วไปพิธีแต่งงานแบบจีนมีขั้นตอน ดังนี้
- การสู่ขอ พ่อสื่อแม่สื่อจะทำหน้าที่ให้การแต่งงานสู่ขอของบ่าวสาว
- ผูกดวง ดูฤกษ์ยาม
- การหมั้นหมาย ฝ่ายชายจะนำสินสอดไปมอบให้ฝ่ายหญิงโดยใส่ภาชนะสีแดงหรือสีทองจัดเรียงเป็นคู่ ๆ และฝ่ายหญิงก็จะมอบของขวัญให้เช่นกัน
- ของรับไหว้การหมั้นหมาย โดยจัดเตรียมเป็นอาหาร ขนมหวาน ของมงคลต่าง ๆ
- งานแต่งงาน พิธีมงคลสมรส

